login: wachtwoord: [wachtwoord kwijt - registreren]

Wie maakt Istanbul’s historische paleizen schoon?

Veel toeristen bezoeken de historische paleizen van Istanbul vol ontzag voor hun schoonheid. De paleizen worden hierdoor echter, net als alle huizen met veel gasten, blootgesteld aan stof, vuil, vlekken en slijtage. Een regelmatige schoonmaak is daarom vereist.

Maar wie stoft die kostbare vazen ​​en theekopjes eigenlijk af? En wie reinigt de waardevolle tapijten van de paleizen? Onze nieuwsgierigheid nam ons mee naar het Beylerbeyi Paleis in het gedeelte Beylerbeyi in Çengelköy, waar we het gespecialiseerde team schoonmakers van het paleis ontmoetten.

Het Beylerbeyi Paleis was eens het onderkomen van Sultan Abdülhamit II. We zijn naar het paleis gegaan om uit te vinden wie er verantwoordelijk is voor het schoonmaken van sierlijke en historische paleizen, zoals Beylerbeyi. Als je bedenkt welke effecten de honderden bezoekers hebben, zoals de stof en het straatvuil dat ze mee naar binnen nemen, wordt het duidelijk dat het paleis vaak moet worden schoongemaakt. Maar hoe verschilt het schoonmaken van een paleis met het schoonmaken een gewoon huis?

Ömer Cihat Uzun werkt voor het ministerie van Nationale Paleizen. Hij legde ons uit dat een speciaal team alles reinigt, van de tapijten tot aan de kleine meest breekbare voorwerpen van de paleizen. “Er zijn drie leden van het team verantwoordelijk voor de tapijten. Ze zijn afgestudeerd aan de beroepsopleiding tapijt-weven. Andere teamleden zijn verantwoordelijk voor alle andere draagbare items van het paleis,” zegt Uzun. “Je moet een opleiding op het gebied van restauratie hebben gedaan om historische voorwerpen schoon te kunnen maken.” Goed opgeleide schoonmakers zijn echter moeilijk te vinden.

Voordat het gespecialiseerde schoonmaak team werd samengesteld, werden de paleizen schoongehouden door enkele vrouwen van tussen de 40 en 50 jaar. Nu zijn de historische kunstobjecten van het Dolmabahçe en het Beylerbeyi Paleis veilig in de handen van een jong, goed opgeleid team. Sinds de laatste paar jaar verzorgen zij onder andere de gordijnen, het nachtkastje, de klok en het medicijnkastje in de kamer van Mustafa Kemal Atatürk in het Dolmabahçe. Ook houden ze de historische stukken in het Beylerbeyi op orde, zoals het bed en het brons van Sultan Abdülhamit II en schilderijen van Seker Ahmet Paşa. Dit was een van de belangrijkste militaire schilders van de Ottomaanse tijd.

Elk object wordt om de drie tot vier maanden schoongemaakt

Het Beylerbeyi Paleis is op maandag en donderdag gesloten voor publiek. Tevens zijn de rest van de week ook niet alle kamers en delen van het paleis te bezichtigen. Op maandag en donderdag worden de kamers en afdelingen die open zijn voor het publiek schoongemaakt. De gesloten gedeeltes worden op andere dagen van de week schoongemaakt. “Alle historische paleizen en paviljoens in Turkije bevinden zich op locaties die de objecten erg snel stoffig maken. De historische objecten staan vaak op een open display. Door de vele bezoekers die door de paleizen lopen, vliegt het stof door lucht. Daarnaast is er ook nog sprake van luchtvervuiling wanneer er een zeewind waait.
Dit bij elkaar zorgt ervoor dat de stof en vuiligheid zich snel ophoopt,” zegt Uzun. Het speciale schoonmaak team, houdt met kwasten en stofzuigers elk object zo goed mogelijk vrij van stof. Reiniging betekent hier het behoud, omdat het hun doel is om te voorkomen dat het stof schade kan toebrengen aan de objecten. Uzun voegt eraan toe dat de schoonmaak is gepland op basis van het aantal te verwachten bezoekers. Hij wijst erop dat het Beylerbeyi Paleis qua schoonmaak in frequentie verschilt van het Dolmabahçe Paleis. Dit is afhankelijk van de locatie van het gebouw, de omgeving en zelfs het aantal passerende auto’s. In het Beylerbeyi Paleis wordt elk object eens in de drie tot vier maanden schoongemaakt.

De vrouwen die voorheen het hele paleis schoonhielden, zijn er ook nog steeds aan het werk. Vier dames die door het paleis wandelen met emmers en schoonmaak doeken in hun handen trekken onze aandacht. Twee van hen zijn ouderen en de andere twee zijn wat jonger. De twee oudste vrouwen vertellen ons dat zij het Paleis al 21 jaar schoonhouden.

“We zijn altijd bang om tijdens de schoonmaak objecten te beschadigen”

Melih Topaloğlu (23 jaar) is een van de restaurateurs die werkt in het Beylerbeyi Paleis. Ze studeerde traditioneel Turkse handenarbeid en ging hierna werken in het Dolmabahçe en Beylerbeyi paleis. Ze heeft nog wel eerst de opleiding ‘restauratie’ voltooid van de Vereniging voor​ Behoud en Herstel. Ze spreekt zeer eerbiedig over haar werk.

Melih: Ik werk op een historische plaats en heb het voorrecht om voorwerpen aan te raken, waar andere mensen niet bij kunnen. Dat vind ik erg bijzonder. Ik stel me tijdens het afstoffen vaak voor wanneer, waar, hoe en door wie het object gemaakt werd. Maar aan de andere kant ben ik altijd bang om schade toe te brengen aan de voorwerpen. Elk object wordt gereinigd met een specifieke methode. Je kunt een antieke vaas immers niet op dezelfde manier schoonmaken als een dressoir. Om porselein te poetsen gebruiken we bijvoorbeeld katoenen handdoeken.

Ferdi Aydoğan, een collega van Melih, zegt: “Als een stoffen object vuil is, moeten we het zo snel mogelijk schoonmaken want stof is kwetsbaarder dan andere materialen. Ferdi heeft een master graad van de Istanbul Universiteit, afdeling monumentenzorg en restauratie.
“Wij zijn verantwoordelijk voor het beperken van schade aan de objecten”, zegt Onur Coban, een andere restaurateur. Hij zegt dat het een onderdeel van hun werk is om reeds ontstane schade proberen te herstellen en voorzorgsmaatregelen te nemen tegen verdere schade. Het is ook hun taak om het te melden wanneer voorwerpen onverhoopt schade hebben opgelopen tijdens het schoonmaken.

Verslag: Saliha Cuvelek voor todayszaman.com Publicatie: 13 september 2011

Gepubliceerd door Freija. Andere artikelen van deze auteur kun je terugvinden op zijn/haar profielpagina.

Er zijn 2 reacties

Annet van Rijn

Jemig laten we ons bezig houden met vragen als wat justinianus en zijn vrouw ertoe bracht de frescos aan te brengen ipv af te dalen naar dit sbs niveau

Wilma Schouten

Het viel mij inderdaad op dat er hier en daar wel een stofdoek over kon.

Plaats Reactie


− 3 = vier

Houd mij op de hoogte van nieuwe reacties. Of Abonneer jezelf op deze discussie zonder te reageren.

:zonnen: :yeeeh: :worship: :wop: :wink: :uncheer: :twosome: :turk: :tooth: :tongue: :smash: :shutup: :roll: :oops: :oo: :ned: :mrgreen: :loller: :lolflag: :lol: :lekker: :hup: :huh: :heet: :evil: :eten: :emo: :duivel: :cry: :clown: :cheer: :bwuh: :biertje: :P :D :?: :-| :-? :) :( :!: 8-O 8)